Als je thuis of op school Engels leert aan jonge kinderen, heb je misschien de neiging om al snel de Engelse letters aan te bieden.
In heel veel apps en YouTube-filmpjes is dát tenslotte wat je te zien krijgt.
Maar die filmpjes en spelletjes zijn vaak bedoeld voor Engelstalige kinderen.
Deze kinderen hebben al jaren naar het Engels van hun ouders of opvoeders geluisterd: ze herkennen de klanken en spreken Engels terug.
Eerst Nederlands lezen
Voor Nederlandstalige kinderen is het belangrijk dat het Nederlands leren lezen prioriteit heeft.
Waarom? Omdat een kind automatisch dát wat het leert in het Nederlands meeneemt naar het Engels. En dit kan voor verwarring zorgen.
Zo wordt de dubbele ‘oo’ van boom in het Engels uitgesproken als ‘oe’. En ‘a’ in kat, tak en zak, kan in het Engels een ‘a’ zijn (father), maar ook een ‘e’ (cat), een ‘ee’ (cake), een ‘o’ (watch) of een ‘u’ (about).
Het Nederlands heeft een consistente klank-tekenkoppeling: wat je hoort, schrijf je (meestal) ook zo.
Het Engels heeft een inconsistente klank-tekenkoppeling. Denk ook maar eens aan de lettercombinatie ‘ea’ in heart (a), bear (e), dear (i).
Een kind moet dus eerst goed Nederlands kunnen lezen, anders kan het in de war raken van twee heel verschillende systemen.
Voldoende mondelinge input
Daarnaast is het belangrijk dat een kind de taal eerst in zijn hoofd heeft, voordat het aan lezen begint.
Er moet dus voldoende Engels gehóórd zijn (input) om te voorkomen dat het lezen alleen maar het opdreunen van klanken wordt, zonder dat er iets van betekenis binnenkomt. Dat herken je misschien zelf nog wel van de middelbare school, waar je de Duitse of Franse woordjes niet goed kon uitspreken, omdat je vooral werd getoetst op spelling.
What about tweetalige kinderen?
Deze kinderen horen vaak al vanaf de geboorte veel Engels, dus die mondelinge input is er bij hen al gelijk.
Bijvoorbeeld omdat één van de ouders Engelstalig is of omdat er gewoon veel in het Engels wordt voorgelezen, gezongen of gepraat.
Onderzoek naar tweetaligheid laat zien dat simultaan tweetalige kinderen wél in twee talen tegelijk kunnen leren lezen, mits ze in beide talen voldoende mondelinge vaardigheid hebben. Sommige onderzoekers adviseren om toch eerst met de dominante taal te beginnen om verwarring tussen sterk verschillende spellingsystemen te voorkomen. Andere studies laten zien dat kinderen prima twee talen tegelijk kunnen leren lezen. Hierbij is het wel belangrijk dat je als opvoeder / leerkracht de overeenkomsten en verschillen expliciet benoemt. En dát vraagt weer abstract kunnen denken: iets wat beter past bij oudere kinderen.
Tip voor leerkrachten
Wacht met het aanbieden van Engelse letters, woorden, zinnen en teksten totdat leerlingen goed kunnen lezen in het Nederlands (dus vanaf groep 4/5) en begin altijd met het geven van mondelinge input (dit geldt voor elke leeftijd en voor elk nieuw thema).
Tip voor ouders
Als jouw kind volledig tweetalig wordt opgevoed, zou je eerder kunnen beginnen met het aanbieden van de letters. Er is dan voldoende input en klankherkenning in beide talen. Maar ook hier geldt: mondelinge input komt altijd eerst!