KroatieIn de zomervakantie van 2015 was ik met mijn man en kinderen op vakantie in Istrië (Kroatië). Een prachtig land met lieve mensen, heerlijk eten en een hele vreemde taal.

De jaren daarvoor bracht ik mijn vakanties voornamelijk door in Frankrijk en Spanje. Aangezien ik (lang geleden) Frans en ook een jaartje Spaans heb gestudeerd, zijn deze talen over het algemeen geen struikelblok voor mij. Ik kan de mensen volgen, ik begrijp wat er op de borden en op de menukaart staat en ik kan mezelf redelijk uitdrukken als ik iets voor elkaar wil krijgen of wil bestellen.

Dat was in Istrië wel even anders. Hoewel een groot aantal mensen er ook Italiaans spreekt, is dit toch nét wat lastiger dan Spaans en van de Kroatische taal snap ik werkelijk HELEMAAL niets. Dat werd nog eens bevestigd toen ik, dankzij mijn allergische reactie op wespensteken, een ontsteking kreeg aan mijn voet en naar de dokter moest voor antibiotica.

Ik had vernomen dat ik zonder afspraak terecht kon. De wachtkamer zat echter bomvol, dus ik zag de bui al hangen: dat kon wel een uurtje duren. Ik probeerde te achterhalen wanneer ik ongeveer aan de beurt zou zijn (na welke persoon? Wie kwam er na mij nog binnen?), maar na vijf minuten besloot ik deze logica direct weer los te laten: Een vrouw die nà mij binnenkwam was namelijk al vrij snel aan de beurt. Hoe zat het dan met al die mensen die er al zaten?

Na een kwartier kwam er links van mij een oud vrouwtje zitten die erg fanatiek (of lijkt dat alleen maar zo omdat het een andere taal is?) begon te praten met de vrouw rechts van mij. Vervolgens begon de vrouw rechts van mij tegen mij te praten. Help! Ik snapte er niks van!

Ik keek haar hulpeloos aan en probeerde haar duidelijk te maken dat ik haar niet begreep en of ze misschien bedoelde dat ik naar binnen mocht of moest ik nog wachten en na wie was ik dan eigenlijk? De vrouw gebaarde naar de deur en kletste er vrolijk in het Kroatisch op los. Dan weer tegen de vrouw naast mij, dan weer tegen mij. Ik wees naar mezelf en naar de deur van de dokter: ´Can I go inside? Now?´. Ze ratelde door zonder blikken of blozen, dus ik besloot maar op te staan en gewoon de dokterskamer binnen te lopen. Ik voelde me schuldig tegenover al die mensen die er nog zaten en een beetje opgelaten omdat ik geen idee of ik nu wel het juiste deed.

DOWNLOAD: THEMA´S EN WOORDEN VOOR GROEP 1 T/M 4

Op dat moment besefte ik me ineens hoe een groot aantal leerlingen zich moet voelen als ze hun juf of meester Engels horen praten. Voor mij is Engels een gemakkelijke taal, maar voor sommige kinderen is Engels abacadabra: ´Waar hééft dat mens het over?´. Ik merkte in de wachtkamer dat ik automatisch gebruik ging maken van gebaren, maar helaas deed het vrouwtje dat niet bij mij. 20150719_163359Ook paste ze haar tempo of taalgebruik niet aan. Ik merkte dat ik me daardoor onzeker voelde en slecht op mijn gemak. Ik haalde mijn schouders op en zei meerdere keren: ´I´m sorry, I don´t understand´, maar zij had er geen boodschap aan. Uiteindelijk kwam het goed doordat ik gewoon ben opgestaan en naar de dokter ben gelopen. De dokter sprak wel Engels, dus ik kreeg antibiotica en drie dagen later was mijn voet weer redelijk normaal.

Dit voorval laat zien hoe belangrijk het is om een vreemde taal op een juiste manier over te brengen. Het helpt zeker niet om alles in het Nederlands te vertalen, maar heel snel Engels praten op een niveau dat te hoog gegrepen is voor de doelgroep, heeft ook geen enkele zin. Kijk dus goed naar het niveau van jouw leerlingen: praat rustig, gebruik korte zinnen en maak continu gebruik van gebaren! Als een leerling het niet begrijpt, geef hem dan het gevoel dat het oké is. Laat merken dat je hem snapt en ratel niet door totdat het kind zich doodongelukkig voelt en helemaal geen Engels meer wil leren.

In de eerste les van elk nieuw schooljaar én bij elke nieuwe leerling, leg ik duidelijk in het Nederlands uit dat ik alleen maar Engels praat en dat dit, vooral in het begin, ontzettend gek / lastig / moeilijk/ raar / grappig/ eng zal zijn. Ik vertel dat het logisch is dat je niet alles zult begrijpen wat ik zeg, maar dat je vooral goed naar mij moet kijken en luisteren. Ook kun je naar je klasgenootjes kijken of even om hulp vragen. Na een aantal lessen zal je zien dat het steeds begrijpelijker wordt en eigenlijk nog best leuk is ook.

Hoe geef je nu het goede voorbeeld? Hoe kun je nu zelf steeds Engels spreken, terwijl je leerlingen het amper begrijpen? Hoe creëer je een veilige omgeving waarin leerlingen zich op hun gemak voelen en niet onzeker worden? De workshop ´Act it out!´of de vvto-training van Spelen met Engels kunnen jou hierbij helpen.

Overigens kwam ik de vrouw een half uurtje later weer tegen in de apotheek. Ze begon gelijk weer tegen me te praten, alsof ik in dat half uurtje ineens een spoedcursus Kroatisch had gevolgd! Ik heb mijn duim opgestoken en gezegd: ´Everything is okay. Thank you!´. Geen idee of ze het begreep, maar voordat ze in rap tempo iets terug kon zeggen, was ze gelukkig aan de beurt.